Ethiopia’s deadly rubbish dump landslide was down to politics, not providence

Ethiopia’s deadly rubbish dump landslide was down to politics, not providence

Fadila Bargicho believes divine intervention saved the life of one of her two sons when a landfill site collapsed near Addis Ababa. The reality is more prosaic

In the rubbish

A rescue worker holds a photo of missing children following the fatal landslide at the Reppi rubbish dump on the outskirts of Addis Ababa. Photograph: Tiksa Negeri/Reuters

By William Davison in Addis Ababa

(The Guardian) — It was only a misplaced shoe that prevented Fadila Bargicho from losing a second child when an avalanche of rubbish crushed makeshift houses, killing at least 113 people in Addis Ababa earlier this month.

An impatient Ayider Habesha, nine, had left his older brother searching for his footwear. He headed to religious lessons in a hut next to the towering dump. Ayider was buried alive with his six classmates and teacher when a chunk of the open landfill gave way on the evening of 11 March. His body was recovered two days later.

“He could not find his shoe and that was God’s way of saving one of my children,” Bargicho says of her 16-year-old son, Abdurahim, who usually attended the classes with his brother.

While Bargicho sees divine intervention at play in the incident, the collapse at Reppi landfill was an avoidable, manmade disaster.

In 2011, the French development agency (AFD) gave Addis Ababa’s government 34.6m euros (£17.3m) to close and rehabilitate Reppi and build a new landfill site at Sendafa, about 25 miles outside the capital in Oromia state.

Oromia has been engulfed by violence since November 2015. The unrest has been fuelled by concerns over a masterplan to integrate the development of Addis Ababa – a metropolis of about 5 million people – with surrounding Oromo areas. While federal officials insist the blueprint would mean harmonious progress, activists cast it as another land grab that would mean the eviction of thousands more Oromo farmers as the capital expands.

Police and rescue workers watch as excavators dig in search of missing people at the Reppi rubbish dump in Addis Ababa. Photograph: Tiksa Negeri/Reuters

The AFD funding also covers retraining for the hundreds of people who picked through the waste at Reppi for valuable items, some of whom died in the landslide.

When Reppi was established in the 1960s, it was in the countryside. Now it is surrounded by shops and houses, which have encroached on an expanding rubbish mountain.

Rubbish started being sent to Sendafa, rather than Reppi, in January last year. But operations were suspended seven months later after protests by local farmers, who said the Sendafa site was poisoning water and killing livestock.

The trucks returned to Reppi, where rubbish had been dumped without being treated, compacted or otherwise managed for half a century. Authorities knew Reppi was unstable and over capacity when they resumed operations, according to Nega Fantahun, the head of the city government’s solid waste recycling and disposal project office, the responsible agency.

“One cause is the return to Reppi. It’s not the only reason, but it’s one cause, one reason, it aggravates it,” he says of the landslide.

The government hasn’t given up on Sendafa, a joint initiative of the city and Oromia region. But activity at the fenced-off site is limited to work on buildings and other infrastructure. Black sheeting covers a shallow bulge of rubbish to try to reduce the smell. An eight-metre high net was constructed to prevent waste blowing on to adjacent farmland but, when a gust of wind arrives, several plastic scraps soar into the air and tumble over the fence into the fields.

In rolling farmland next to the landfill, local opposition to the project is fierce. Gemechu Tefera, 40, a farmer, says maggots from the landfill have ruined food, cattle have died from toxic water, and a dog brought a human hand back from the site. Consultation was so inadequate that residents thought the site would become an airport, the group claims. “If they come again they will have to go through us. We will continue protesting. They will have to kill us first,” says Tefera.

The French financing included Sendafa’s construction and the closure of 19 hectares (about 47 acres) of Reppi’s 36 hectares between 2011 and 2013. Eventually, the plan is to transform the toxic site into a park. Seven hectares have been set aside for a separately funded $120m (£96m) waste-to energy plantowned by the state electricity company, which could deal with 75% of the city’s rubbish when it becomes operational later this year.

The AFD is waiting for notification from the city government to begin rehabilitating the remaining section of Reppi. That will only begin once the site is no longer being used for dumping, says Shayan Kassim, project manager at the French agency’s Addis Ababa regional office.

According to Kassim, consultants reported that the performance at Sendafa of the city’s contractor, Vinci Construction Grands Projets, was satisfactory and there were no irregularities in dealing with the impact on the community. Vinci worked with AFD and the authorities on improving Sendafa for a year after completion, and the government is undertaking more work following storms that caused some leakage into the nearby environment, he says.

“We know the municipality has had some problems with the landfill during the rainy season and we hope the additional works will correct them.”

The local administration responsible for the new landfill’s location supports the farmers’ pollution claims. Shimallis Abbabaa Jimaa took over as head of Bereke district government last year after the protests. He produced an October 2016 report from Oromia’s government that concluded water in a local well was not potable and the cause could be a river polluted by seepage from Sendafa. The area had been earmarked by the region as a productive cropping area and should not have been selected for waste disposal, says Jimaa.

The promised improvements could mean local acceptance of Sendafa but, given the strength of the resistance, that seems unlikely, he says. “No one agreed with the project so they rose in revolt.”

3 Responses to Ethiopia’s deadly rubbish dump landslide was down to politics, not providence

  1. Qeerro March 25, 2017 at 1:19 pm #

    This guy..

  2. ረሃብ እያደገ ነው፤ ት/ቤቶች ተዘግተዋል! March 25, 2017 at 4:18 pm #

    https://www.youtube.com/watch?v=qxaUBqJNaVI

    በህወሃት የታፈነው ድርቅ ወደ ረሃብ እያደገ ነው፤ ት/ቤቶች ተዘግተዋል!

    March 25, 2017 https://www.youtube.com/watch?v=qxaUBqJNaVI

    የኢትዮጵያ ሶማሌ ዘጠኙም ዞኖች ሙሉ በሙሉ የድርቁ ሰለባ ሆነዋል!March 25, 2017
    በክልሉ 437 የመጀመሪያና ሁለተኛ ደረጃ ት/ቤቶች ከድርቁ ጋር በተያያዘ ተዘግተዋል፤March 25, 2017
    183,090 ተማሪዎች ትምህርታቸውን አቋርጠዋል!March 25, 2017
    የእርስበርስ ዕልቂት ያሰጋል!March 25, 2017
    የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት በሁለት ወራት ውስጥ ባወጣቸው ተከታታይ ሪፖርቶች ምስራቅ አፍሪካ የከፋ ድርቅ መከሰቱንና ዓለም የዕርዳታ እጆቹን ለአገራቱ እንዲዘረጋ በተከታታይ ሪፖርቶቹ ተማጽኗል፡፡ እንደ በዘገባው ከሆነ ድርቁ የከፋባቸው ተጠቃሽ አገራት ሶማሊያ፣ ደቡብ ሱዳን፣ ኬንያና ኢትዮጵያ ናቸው፡፡
    ከኢትዮጵያ ውጭ የተጠቀሱት መንግሥታት ለዓለምአቀፉ ማኅበረሰብ የዕርዳታ እጃቸውን በመዘርጋት፤ በተባበሩት መንግሥታት በኩል የአውሮጳ ህብረትና ሌሎች ለጋሾች በከፋ ድርቅ ላይ ለሚገኙት አገራት ዕርዳታ እየሰጡ ናቸው፡፡ በተባበሩት መንግስታት ሪፖርት መሰረት አገራቱ በእርስበርስ ጦርነት የሚታመሱ እና በውስጥ ችግራቸው የፖለቲካ አለመረጋጋት የሚታይባቸው የመልካም አስተዳደር እጦት፣ ሙስናና ብልሹ አሰራሮች የነገሰባቸው ናቸው፡፡ በመሆኑም ድርቁ ዜጎቻቸውን ለስደት ከመዳረግ አልፎ አገራቱን ለከፋ ማህበራዊ ቀውስና ለውስጥ አለመረጋጋት እየዳረጋቸው እንደሆነ ሪዘገባው ያመለክታል፡፡
    “(ረሃቡ) በራስ አቅም የሚፈታ ችግር ነው” ህወሃት
    ከዜጎች ችግር በላይ ለአገር ገጽታ ግንባታ የሚጨነቀው ህወሃት/ኢህአዴግ ኃላፊነት በሚሰማዉ መልኩ ከዓለምአቀፉ ማህበረሰብ ጋር በመንቀሳቀስ ድርቅ በተከሰተባቸው የኢትዮጵያ ክልሎች ተገቢ ድጋፍ ከማድረግ ይልቅ ችግሩን “በራስ አቅም የሚፈታ ችግር ነው” በሚል ባሳየው ዳተኝነት ድርቁ ወደ ረሀብ እንዲያድግ ከማድረግ ውጪ ይህ ነው የሚባል መፍትሄ ሲሰጥ አልታየም፡፡
    ከህወሃት/ኢህአዴግ ፍላጎት ውጪ ቢሆንም አዲሱ የተባበሩት መንግስታት ድርጅት ዋና ፀሐፊ አንቶንዮ ጉተሬዝ፤ ኢትዮጵያ የተረጋገጠባትን ድርቅ እንድትቋቋም ዓለአቀፉ ማኅበረሰብ በጋራ እንዲቆም በተደጋጋሚ ጥሪ አቀርበዋል፡፡ ያም ሆኖ ዕርዳታው በሚፈለገው መጠን ሊገኝ አልቻለም፡፡ ለዜጎች ስቃይ ደንታ ቢስ የሆነው የህወሃት አገዛዝ በዓለምአቀፍ መድረኮች የእርዳታ ጥሪ ከማቅረብ ይልቅ፤ የአገሪቱ “አዳኝ መሲህነቱን” መስበኩን ተያይዞታል፡፡ ውጤቱም የዜጎችን ነገ በማጨለም የረሀብ ቤተሰብ የሆነ ተስፋ የለሽ ትውልድ ማፍራት ሆኗል፡፡
    “ልማት የረሃብ አደጋን ያጠፋል” (መለስ፣ 1887)፣
    “ራሱን የቻለ በራሱ የሚቆም ከልማት ጋር ያልተቆራኝ የረሀብ ማጥፋት ፖሊሲ ያስፈልገናል” (መለስ፣ 1992)፣
    “ዕድገታችን የረሀብ አደጋን ቀንሶልናል” (መለስ፣ 2004)፣
    “ማንኛውንም ድርቅ ለመቋቋም የሚያስችል አቅም መገንባት ችለናል” (ኃይለማርያም፣2008)፣ …
    እየተባለ በህወሃት/ኢህአዴግ ሲስተጋባ የኖረው ፕሮፓጋንዳ በእዉን የማይጨበጥና የማይዳሰስ መሆኑን እየታዘብን ነዉ፡፡ በአገሪቱ “አለ” የተባለዉ “ዕድገት”ም በምግብ እህል ራስን ለማስቻልም ሆነ ከዉጭ እርዳታና ድጎማ ለማላቀቅ የቻለ አይደለም፡፡ የመንገድ እና የፎቅ ግንባታውም የድሃውን ጉሮሮ የሚዘጋ የዕለት ጉርስ ወደመሆን ሲቀየርና ህይወቱ ሲያሻሽል አልታየም፡፡ የተለመደው የድርብ አኻዝ “ዕድገት” ግን አሁንም ይደሰኮራል፡፡
    በቀደሙት ሁለት ተከታታይ ዓመታት የህወሃት/ኢህአዴግ አገዛዝ በተለያዩ የአገሪቱ ክፍሎች የተከሰተዉን ድርቅ ለመቋቋም 16.5 ቢሊዮን ብር ወጪ ማድረጉን “የብሔራዊ አደጋ ስጋት አመራር ኮሚሽን” በህዳር/2009 ዓ.ም. ይፋ ያደረገዉ ሪፖርት ያመለክታል፡፡ በ2007/2008 ዓም አስቸኳይ ምግብ ዕርዳታ የሚያስፈልጋቸው የነበሩ የአገሪቱ ዜጎች ቁጥር 11.2 ሚሊዮን እንደነበረ የሚገልጸው ሪፖርት በ2009 ዓ.ም ወደ 5.6 ሚሊዮን ዝቅ እንዳለ ይናገራል፡፡
    ሁሌም ቢሆን ከአህዛዊ መረጃዎች ጋር የተአማኒነት ችግር ያለበት ህወሃት/ኢህአዴግ አሁንም ቢሆን በፖሊሲ መክሸፍ፣ በመልካም አስተዳደር እጦት፣ በሙስናና በብልሹ አሰራሮች ምክንያት እየተባባሰ ያለውን ድርቅ ከተፈጥሮ ችግር ጋር (ብቻ) ማያያዝን መርጧል፡፡ በድርቁ የተጠቁ ዜጎችን ቁጥርም በተመሳሳይ መልኩ አዛብቶ በማቅረብ ከገባበት አጣብቂኝ ለመውጣት ጥረት ሲያደርግ ይስተዋላል፡፡ በአገሪቱ ታሪክ ድርቅ አጥቅቶት የማያውቀው የደቡብ ኢትዮጵያ ቆላማ ክፍል በዘንድሮ ዓመት ድርቁ ከጎበኛቸው ክልሎች አንዱ ሆኖ ባለበት ሁኔታ፤ ባለፉት ሁለት ዓመታት አጥጋቢ ዝናብ እንዳልታየ እየታወቀ፤ አገሪቱ ሠላምና መረጋጋት ርቋት ኢኮኖሚያዊና ማህበራዊ እንቅስቃሴዎች መዳከማቸው እየታየ “አስቸኳይ የምግብ ዕርዳታ የሚያስፈልግቸው ዜጎች ቁጥር በእጥፍ በመቀነስ ወደ 5.6 ሚሊዮን ወርዷል” በሚል የድርቁን አስከፊ ገጽታ ለማፈን ህወሃት ጥረት ላይ ይገኛል፡፡
    በ2007-2008 ዓም የተረጂዎች ቁጥር 11.2 ሚሊዮን ደርሶ እንደነበር በህወሃት/ኢህአዴግ ቀጥተኛ ትዕዛዝና ቁጥጥር ሥር ባሉ የሚዲያ ምንጮች ይፋ እንደሆነ የሚታወስ ነው፡፡ ከምርጫ 2007 በኋላ ኢትዮጵያ የፖለቲካ አለመረጋጋት ውስጥ እንደገባች ይታወቃል፡፡ የህዝባዊ አመፆች ውጤት በሆነዉ የፖለቲካ አጣብቂኝ፣ የኢኮኖሚ መዳከምና የማህበራዊ እንቅስቃሴዎች መዛል ሁለንተናዊ ችግር ውስጥ ባለቸው ኢትዮጵያ፤ የዕለት ምግብ ደራሽ ተረጅ ዜጎች ቁጥር በምን ተዓምር በእጥፍ ቀንሶ 5.6 ሚሊዮን ብቻ ሊሆን ቻለ? መልሱ ቀላል ይመስላል፡፡ የዕለት ምግብ ደራሽ ተረጂ ዜጎች ቁጥር የቀነሰው ወረቀት ላይ በሚቀርቡ ሪፖርቶች እንጂ መሬት ላይ ባለው እውነታ አይደለም፡፡
    ከአገሪቱ ውስጣዊ አለመረጋጋት ጋር ተያይዞ በተለየ መልኩ ያለፉት ሁለት ዓመታት እንኳንስ ተደጋጋሚ ድርቅ ለሚጎበኛቸው የኢትዮጵያ ክልሎች፤ ለመሀል አገር ከተሞችም የኑሮ ውድነቱ ምን ያህል ፈታኝ እንደሆነ አደባባይ ላይ የተሰጣ እውነት ነው፡፡ “የአፍሪቃ መዲና – የኢትዮጵያ ህዳሴ ተምሳሌት” በሚባልላት አዲስ አበባ በድሆች በመከበቧ ሥራ ለምግብ፤ የሆነው የሴፍቲኔት ፕሮግራም እንቅስቃሴዎች ተጀምረዋል፡፡ ችጋሩ በዚህን ያህል መጠን አፍጦ ባለበት ወቅት ከቁጥር ጋር ድብብቆች የያዙት የህወሃት/ኢህአዴግ አመራሮች የክህደት መስመራቸውን ማጠናከሩን ተያይዘዉታል፡፡
    “የአስራ አንድ በመቶ ዕድገት አስመዝግቤአለሁ” የሚለው ፕሮፖጋንዳና ተደጋጋሚ የድርቅ ዜና ዘገባዎች ያልተጣጣሙለት ህወሃት/ኢህአዴግ ማጣፊያው ቸግሮት “ድርቁን በራስ አቅም/ጥረት እንቋቋማለን” ሲል ቢቆይም፤ የድርቁን ተስፋፊነት ከመጨመር ባለፈ እንደ ኢትዮጵያ ሶማሌ ክልል ባሉ ቦታዎች ድርቁ ወደ ረሃብ ደረጃ እንደደረሰ ጎልጉል ከክልሉ ያጠናቀረው መረጃ ያመለክታል፡፡ ሆኖም ራሱን የትግራይ ህዝብ ነጻ አውጪ ግምባር እያለ የሚጠራው ህወሃት አሁንም “(ረሃቡ) በራስ አቅም የሚፈታ ችግር ነው” በሚለው ፕሮፓጋንዳው ገፍቶበታል፡፡
    የኢትዮጵያ ሶማሌ ከድርቅ ወደ ረሀብ!
    የኢትዮጵያ ሶማሌ በታወቀ ምክንያት ልዩ የሆነ የፖለቲካ ትኩረት የሚሻ ክልል ነው፡፡ ፖለቲካዊ ትኩረቱ የክልሉን ተወላጆች ወደ ማዕከላዊ መንግስት የሥልጣን ቦታ ከመሳብ ጀምሮ የክልሉን ኢኮኖሚያዊና ማህበራዊ እንቅስቃሴዎች ከመሀል አገር እንቅስቃሴዎች ጋር እየተመጋገቡ መዋቅራዊ ሽግግር እንዲያሳዩ በሚያስችል መልኩ ልዩ ድጋፍ ሊደረግለት የሚገባ ክልል ነበር፡፡

    190 በጎችና ፍየሎች እንዲሁም 23 ከብቶች የሞቱባቸው ወ/ሮ ፋጡማ – አሁን ከ190ው 10፤ ከ23ቱ 2 ቀርቷቸዋል (ፎቶ: አቢይ ጌታሁን Oxfam)
    እውነታው ግን ከዚህ በተቃራኒው የኢትዮጵያ ሶማሌ ከኢትዮጵያ የተነጠለ ግዛት እስኪመስል ድረስ፤ የኢትዮጵያ ሶማሌ ተወላጆች ለማዕከላዊ መንግስቱ ባይተዋር፣ ከኢኮኖሚያዊ እንቅስቃሴው የተገፉ፣ በማህበራዊ መስተጋብሩ የሌሉበት፤ ዝግ ክልል ሆኗል፡፡ በዚህ የተነሳ አብዛኛው የኢትዮጵያ ሶማሌ ክልል ተወላጆች ኢትዮጵያን ያለ ፓስፖርት የሚንቀሳቀሱባት ጐረቤት አገር እንጂ አንደ አገራቸው ሲመለከቷት አይስተዋልም፡፡ ምንግዜም ቢሆን የመገፋት ውጤቱ ይኸው ነው፡፡
    የገዢው ፓርቲ አጋር ድርጅት በሆነው ሶህዴፓ (የሶማሌ ህዝብ ዴሞክራሲያዊ ፓርቲ) የሚመራው ይኸው ክልል፤ በብዙ መንገድ ከመረጃ የተነጠለና የተዘነጋ ክልል ነው፡፡ በተለይም ኦጋዴንና አካባቢው ፍፁም የተረሳ ሆኗል፡፡ በተደጋጋሚ የድርቅ ሰለባ ከሚሆኑት የኢትዮጵያ ክልሎች ቀዳሚ የሆነው የኢትዮጵያ ሶማሌ ከ2007 ዓም ጀምሮ ለሶስት ተከታታይ ዓመታት ከባድ ድርቅ በማስተናገድ ላይ ይገኛል፡፡ በተለይም የሶማሌን ድንበር ተጠግተው ያሉ የኢትዮጵያ ሶማሌ (ኦጋዴን) አካባቢዎች በድርቁ ሙሉ በሙሉ ተጠቂ እንደሆኑ በክልሉ ከሚንቀሳቀስ መንግሥታዊ ያልሆነ ድርጅት ጎልጉል ያገኘው መረጃ ይጠቁማል፡፡ “ሕይወት በኢትዮጵያ ሶማሌ እየቆመች ነው” የሚሉን የመረጃ ምንጮቻችን በክልሉ ካሉ 9 ዞኖች ውስጥ ሁሉም ዞኖች በድርቁ ክፉኛ እንደተጠቁ ይጠቁማል፡፡ “በተለይም በኦጋዴን፣ ሸበሌ፣ ቀብሪደሃር፣ ቆራሄና ደጋሃቡር ላይ ኮሌራን ጨምሮ ሌሎች ተላላፊ በሽታዎች የተከሰቱ በመሆኑ የድርቁን ማህበራዊ ቀውስ ከቀን ወደ ቀን አብሰውታል” የሚሉት የአካባቢው ምንጮች ከዕርዳታው ማነስ አኳያ በእነዚህ አካባቢዎች ድርቁ ወደ ረሃብ ማደጉን ይናገራሉ፡፡
    በኢትዮጵያ ሶማሌ ክልል፤ ኦጋዴንና አካባቢው በህወሃት/ኢህአዴግ እና ክልሉን በሚመራው ሶህዴፓ የተገፋና ሆን ተብሎ የተነጠለ፣ የሰብዓዊ መብት ረገጣው የከፋበት፣ ለዓመታት በቀየው የርስ በርስ ጦርነት ኢኮኖሚያዊ እንቅስቃሴው የደቀቀ በመሆኑ፤ ወትሮውንም የአካባቢው ነዋሪዎች ከዕለት ተረጅነት የተላቀቁ አልነበሩም፡፡ ሞት ወይም አካባቢውን ለቆ መሰደድ ዕጣ ፈንታቸው የሆነው የኦጋዴን ነዋሪዎች ለሦስት ተከታታይ ዓመታት (2007 – 2009 ዓም) በክልሉ የደረሰው ድርቅ የከፋ በመሆኑ ከቀደመው ዓመታት የባሰ የችጋር ዘመን በማሳለፍ ላይ ይገኛሉ፡፡ ከዚህ አልፎም የኦጋዴን ህዝብ በህወሃት የዘር ማጥፋት የጅምላ ጭፍጨፋ ሰለባ ሆኗል፡፡
    ዛሬ ላይ የሶማሌ ክልል ድርቅ በኦጋዴን ብቻ የተገደበ ሳይሆን ዘጠኙንም የክልሉን ዞኖች ያዳረሰ ሆኗል፡፡ እንደ ጎልጉል የመረጃ ምንጮች በሶማሌ ክልል ያለው ድርቅ መጠን ሰፊ ሲሆን፤ የክልሉን ዋና ከተማ ጅግጅጋን ጨምሮ በዞን ከተሞች የሚኖሩ ህፃናት ከሚጠበቅባቸው ክብደት በታች ያሉ፤ የንፁህ መጠጥ ውሃ እጦት ያለባቸው፤ ከሌሎች ሸቀጦችና ግልጋሎቶች አንፃር የምግብ ዋጋ ግነት የሚታይባቸው መሆናቸውን ይጠቁማሉ፡፡ እንደ ማዕከላዊ ስታትስቲክ መስሪያ ቤት የሶማሌ ክልል የህዝብ አሰፋፈር ሪፖርት፤ በክልሉ በከተማ የሚኖረው የህዝብ ብዛት 18.2% ሲሆን፤ በገጠር የሚኖረው ደግሞ ከአጠቃላይ የክልሉ ህዝብ አኳያ 81.8% ያህል ነው፡፡ ከዚህ አሃዛዊ መረጃ ተነስተን፤ በክልሉ የተከሰተው ድርቅ ከመሰረተ ልማት አለመሟላት፣ ከመልከዓ ምድራዊ አለመመቸት፣ ከተበታተነው የክልሉ ህዝብ አኗኗር እና ከዕርዳታ መጠን ማነስ አኳያ ወደ ገጠሩ አካባቢ የዕርዳታ ተደራሽነቱ እየሳሳ የሚሄድ በመሆኑ የድርቁ አስከፊነት ከፍ ያለ እንዲሆን አድርጐታል፡፡ ወደ ረሃብ ለማደጉ ዋነኛ መንስኤ እነዚህ ተግዳሮቶች ተጠቃሽ ናቸዉ፡፡
    በተለይም ደገሃቡር (5 ወረዳዎች ያሉት)፣ ቆሬህ (4 ወረዳዎች ያሉት)፣ ጎዴ (7 ወረዳዎች ያሉት)፣ አፍዴር (9 ወረዳዎች ያሉት) እና የኦጋዴን አካል የሆኑ የክልሉ 4 ዞኖች ውስጥ በሚገኙ 25 ወረዳዎች ድርቁ እየከፋ በመምጣቱ ወደ ረሃብ በማደግ ላይ እንደሚገኝ በክልሉ ከተሰማሩ የግብረሰናይ ድርጅት ባልደረቦች ለጎልጉል የደረሰው መረጃ ይጠቁማሉ፡፡
    ባሳለፍነው ሳምንት የኦጋዴን ብሔራዊ ነፃነት ግንባር (ኦብነግ) ባወጣው መግለጫ ከድርቁ ጋር ተያይዞ ኦጋዴን ውስጥ በተቀሰቀሰ የኮሌራ ወረርሽኝ ባለፉት ሁለት ወራት ብቻ ሁለት ሺህ ዜጐች ሕይወታቸው አልፏል፡፡ ከዚህም ሌላ በቂ የህክምና ድጋፍና የመድሃኒት አቅርቦት እንደሌለ በመግለጫው ይፋ አድርጓል፡፡
    ጎልጉል የአካባቢውን የመረጃ ምንጮች በመጠቀም ጉዳዩን ለማጣራት ባደረገው ጥረት፤ በኦጋዴን አካባቢ የኮሌራና የተቅማጥ በሽታ የተከሰተ መሆኑንና በዩኒሴፍ ስር ያሉ የህክምና ባለሙያዎች በማዕከል (በዞን) እና በንዑስ ጣቢያዎች ደረጃ የህክምና ዕርዳታ እየሰጡ ቢሆንም፤ በገጠር ነዋሪ የሆኑ የክልሉ ነዋሪዎች አፋጣኝ የህክምና እርዳታ ማግኘት የሚችሉበት ሁኔታ አለመኖሩን አረጋግጧል፡፡ እንደ ተቅማጥ ያሉ ተላላፊና ሌሎች ውሃ ወለድ በሽታዎች በዋርዴር፣ ፊቂ፣ ሊበንና ሽንሌ ዞኖች ውስጥ ባሉ 22 ወረዳዎች እንደሚታይ የጎልጉል የመረጃ ምንጮች ይጠቁማሉ፡፡
    በክልሉ ውስጥ ሰብዓዊ ድጋፍ በመስጠት ላይ የሚገኘው የተባበሩት መንግስታት የእርዳታና የሰብዓዊ ድጋፍ ድርጅት (UNOCHA) ከአንድ ወር በፊት “Ethiopia; Activities and Resource Gap for closed Schools in Drought Affected Areas of Oromia and Somali Regions” (በኢትዮጵያ በድርቅ በተጠቁ የኦሮሚያና የሶማሊ ክልሎች በተዘጉ ት/ቤቶች ያለው የእንቅስቃሴና የሃብት ክፍተት) በሚል ባወጣው ሪፖርት በክልሉ ውስጥ 437 የመጀመሪያና ሁለተኛ ደረጃ ት/ቤቶች ከድርቁ ጋር በተያያዘ ተዘግተዋል፡፡ 183,090 ተማሪዎች ትምህርታቸውን አቋርጠዋል፡፡ ምግብና ውሃ ፍለጋ በመቶ ሺህዎች የሚቆጠሩ አባወራዎች ከቀያቸው መፈናቀላቸውን ይኽው ሪፖርት ይጠቁማል፡፡ እጅግ አሳዛኙ ነገር በምግብና ውሃ ፍለጋ ምክንያት ከተፈናቀሉት አባወራዎች ጋር 180,600 የሚሆኑ ታዳጊ ህፃናት እድሜያቸው ለትምህርት የደረሰ መሆኑ ነው፡፡ ይህንን ቁጥር ከድርቁ ጋር በተያያዘ ትምህርታቸውን ካቋረጡ ተማሪዎች ጋር ስንደምረው የክልሉን የትምህርት ሽፋን አንሸራቶ ቁልቁል የሚቀብረው ይሆናል፡፡ የአካባቢውን ሕዝብ ኑሮ ሊቀይር የሚችለው የነገው ተስፋ አሁን ባለበት ድህነት ላይ ድንቁርና ተደግሶለታል፡፡
    በክልሉ ውስጥ ከድርቁ ጋር በተያያዘ ከተዘጉት 437 ትምህርት ቤቶች ውስጥ አርባ አንድ የሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤቶች ይገኛሉ፡፡ በእነዚህ ት/ቤቶች ይማሩ ከነበሩ ተማሪዎች በ2009 የትምህርት ዘመን የ2ኛ ደረጃ መልቀቂያ (የ10ኛ ክፍል ማትሪክ) ፈተና ተፈታኝ ተማሪዎች ዕጣ ፈንታ ምን ሊሆን እንደሚችል የታወቀ ነገር የለም፡፡ በአገርአቀፍ የፈተናዎች ኤጀንሲ የፈተና መርሃ ግብር መሰረት የ2ኛ ደረጃ መልቀቂያ ፈተና (የ10ኛ ክፍል ማትሪክ) እና የዩኒቨርሲቲ መግቢያ ፈተና (የ12ኛ ክፍል ማትሪክ) ከአንድ ወር በኋላ በግንቦት ሁለተኛና ሦስተኛ ሳምንት በተከታታይ የሚሰጥ ይሆናል፡፡ በረሃብ አንጀታቸው የታጠፈ የሶማሌ ክልል ተማሪዎች ትምህርታቸውን ከማቋረጣቸው ጋር ተያይዞ የማትሪክ ፈተና ላይ በምን አግባብ ሊቀመጡ እንደሚችሉ ትምህርት ሚኒስቴር ያስቀመጠው አቅጣጫ የለም፡፡
    የሶማሌ ክልል ድርቅ ለተከታታይ ሦስት ዓመታት የቀጠለ ቢሆንም እንደ ዘንድሮው ዓመት ከፍተኛ ቁጥር ያላቸው ትምህርት ቤቶች ከድርቅ ጋር ተያይዞ ተዘግተው እንደማያውቁ የሚገልፁት የአካባቢው የጎልጉል ምንጮች፤ ቀድሞውንም በዘርፈ ብዙ ችግሮች ተተብትቦ የነበረው የክልሉ የትምህርት ጥራት ጉዳይ አስታዋሽ አልባ ሆኗል፡፡ አርብቶአደር የሆነው አብዛኛው የክልሉ ነዋሪ ለእንስሳቶቻቸው ግጦሽ ፍለጋ ከቦታ ቦታ በተንቀሳቀሰ ቁጥር አብረዋቸው የሚንቀሳቀሱ ትምህርት ቤቶች /Satellite Schools/ በዩኒሴፍና በዩ.ኤስ.ኤድ ድጋፍ ሰጪነት ተቋቁመው የነበረ ቢሆንም ከድርቁ ጋር በተያያዘ እነዚህ ተንቀሳቃሽ ት/ቤቶች እና ከፊል መደበኛ ት/ቤቶች ሊከስሙ ችለዋል፡፡
    ባለፉት ሁለት ተከታታይ ዓመታት ድርቁን ለመከላከል ሲደረግ የነበረው ጥረት፤ የክልሉን ነዋሪዎች ከመርዳት ጐን ለጐን ለእንስሳትም የሚሆን መኖ ከማዕከል እየቀረበ የእንስሳቱን ሕይወት ለማቆየት ጥረት ሲደረግ የቆየ ቢሆንም በዘንድሮ ዓመት የእንሰሳት መኖ ቸል የተባለ ጉዳይ በመሆኑ፤ ከዚህም ባለፈ በበልግ ወራት የሚጠበቀው ዝናብ ከነጭራሹ በመቅረቱ የአርብቶ አደሮች እንሰሳት ቁጥር በመመናመን ላይ ይገኛል፡፡ ለእርዳታ ምቹነት በሚል በየአካባቢው ተበታትኖ የሚኖረውን አርብቶአደር በየማዕከሉ ለመሰብሰብ በሚደረገው ጥረት እንሰሳቱ ከግጦሽ ቦታቸዉና ከወራጅ ወንዞች እየራቁ እንዲሄዱ ያደረጋቸው በመሆኑ ከመኖ እጥረቱ ጋር በተያያዘ የእንሰሳት እልቂት የሚጠበቅ ነው፡፡ እንሰሳቶቻቸውን ባጡ ቁጥር ከህይወት ሰልፍ እንደወጡ የሚቆጠሩት የክልሉ አርብቶአደሮች ቀጣይ ህልውና ምን ሊሆን እንደሚችል አሳሳቢ አድርጎታል፡፡
    በእርዳታ አሰጣጥ ደንብ በየቀኑ በነፍስ ወከፍ ለአንድ ሰው 5 ሊትር ውሃ መቅረብ እንዳለበት የተባበሩት መንግስታት የሰብዓዊና የእርዳታ ድጋፍ ድርጅት (UNOCHA) መመሪያ ይደነግጋል፡፡ ይሁንና በክልሉ ካለው የንፁህ መጠጥ ውሃ አቅርቦት ውስንነት የተነሳ በአማካይ በነፍስ ወከፍ 2.1 ሊትር ውሃ በየቀኑ ለማድረስ ጥረት እየተደረገ መሆኑን የሚጠቁሙት የጎልጉል የመረጃ ምንጮች የውሃ አቅርቦቱ እንደ እርዳታ ማስተባበሪያ ማዕከሎች ቅርበትና ርቀት የሚወሰን መሆኑን ይናገራሉ፡፡ በዚህም የተነሳ በአማካይ 2.1 ሊትር ዉሃ በተሟላ መልኩ የማይዳረስባቸዉ ቦታዎች እንዳሉ ይገልጻሉ፡፡

    (ፎቶ: REUTERS/Tiksa Negeri)
    በክልሉ 18 የማገገሚያ ጣቢያዎች ተቋቁመው የምግብ እጥረት የገጠማቸዉና ከክብደት በታች ላሉ ህጻናትና ለነፍሰ ጡር/የሚያጠቡ እናቶች ድጋፍ እየተደረገ ቢሆንም፤ ከተረጂዎች ቁጥር አኳያ የማገገሚያ ጣቢያዎች በቂ እንዳልሆኑ በህክምና ሙያ የተሰማሩ የጎልጉል የመረጃ ምንጮች ይጠቁማሉ፡፡ ተንቀሳቃሽ የህክምና ቡድኖች ቢኖሩም በገጠሩ ክፍል ተዘዋውሮ የህክምና እርዳታ ለማደረግ የሚያስችል የመሰረት ልማት አቅርቦት ባለመኖሩና በክልሉ ገጠራማ ቦታዎች በተለይም በኦሮሚያ አዋሳኝ ቦታዎች የደህንነት ስጋቶች የሚታይ በመሆኑ ህክምናው በዋናነት በማዕከላት እና በንዑስ ጣቢያዎች የተገደበ ሆኗል፡፡ በዚህ የተነሳ በገጠሩ ክፍል ተቅማጥና ኮሌራ የመሳሰሉት ተላላፊ በሸታዎች ሊከሰቱ ችለዋል፡፡
    ለእያንዳንዱ ሰው በነፍስ ወከፍ በወር 15 ኪሎ ግራም ስንዴ፣ በቆሎ (እህል)፣ ዘይት፣ አልሚ ምግብ ማደል የሚገባ ቢሆንም፤ እርዳታው ወጥነት ባለው መልኩ ሊደርስ አልቻለም የሚሉት የአካባቢው መረጃ አቀባዮች፤ ከዞን ከተማዎች ራቅ ባሉ ቦታዎች የሚገኙ የእርዳታ ማዕከላት እስከ ሁለት ወር ድረስ እንደሚዘገይ ይናገራሉ፡፡ ክልሉ ከማዕከላዊ መንግስቱ ራቅ ያለ መሆኑና ለሚዲያ ዝግ የሆነ ባህርይ የሚያሳይ በመሆኑ የክልሉ ድርቅ እንደታፈነ የሚያምኑ አስተያየት ሰጪዎች፤ የዚህ ሁሉ ሥረ-ምክንያት የፖለቲካ-ኢኮኖሚ ፖሊሲዎች ውጤታማ አለመሆን የወለዳቸው ችግሮች እንደሆኑ ያምናሉ፡፡
    ከድርቅ ወደ ረሃብ … ከረሃብ ወደ እርስ በእርስ እልቂት?!
    በኢትዮጵያ ሶማሌ የተከሰተው ድርቅ ለተከታታይ ዓመታት ቀጣይነት አሳይቷል፡፡ የበልግ ወራት ዝናብ አለመገኘቱ፤ የውሃ እጥረት መኖሩ፤ የክልሉ መልከዓ ምድርና የህዝቡ አሰፋፈር ለእርዳታ አሰጣጥ የማይመች መሆኑ (የመሰረተ ልማቶች አለመሟላት)፤ ዓለምአቀፉ ማኅበረሰብ በበቂ ሁኔታ ለእርዳታ እጁን መዘርጋት አለመቻሉ ረሃቡን አስከፊ እያደረገው ነው፡፡ ከዚህ ጋር ተያይዞ የህወሃት/ኢህአዴግ አገዛዝ በተከታታይ በታዩ ህዝባዊ አመፆች በመደናገጡና የገባበት ፖለቲካዊ አጣብቂኝ ድርቁን ቸል እንዲለው በማድረጉ፤ በክልሉ ውስጥ ካለው የሰብዓዊ መብት ረገጣ፣ የመልካም አስተዳደር እጦት፣ ሙስናና ብልሹ አሰራሮች ጋር ተያይዞ የዕለት ምግብ ደራሽ ተረጂዎች ቁጥር ሊጨምረው እንደቻለ የሚናገሩት አስተያየት ሰጪዎች፤ በቀጣይ ለድርቁ ዘላቂ መፍትሄ እስካልተቀየሰ ድረስ የክልሉ ነዋሪዎች በረሃብ መርገፋቸው አይቀሬ መሆኑን ይጠቁማል፡፡
    ህወሃት/ኢህአዴግ በተደጋጋሚ እየፈፀመ ያለው የሰብዓዊ መብቶች ጥሰትና አፈና የለጋሽ አገራትን እጅ እያሳጠረው መጥቷል፡፡ “እርዳታው ነፃ ማህበረሰብ እንዳይፈጥር ለማፈን ይጠቀምበታል” እየተባለ በለጋሽ አገራት የሚብጠለጠለው ገዢው ኃይል ለዜጎች ስቃይ ደንታ ቢስ መሆኑን ቀጥሎበታል፡፡ ከመሬት ፖሊሲው ርዕዮተዓለማዊ ስህተት የሚነሳው ህወሃት/ኢህአዴግ የፖለቲካ-ኢኮኖሚ ፖሊሲ ክሽፈቶች፤ በተዘጋ የፖለቲካ ሥርዓት እና ገበሬዎችን የራሱ ጭሰኛ ባደረገ ቀፍዳጅ ፖሊሲው በመቀጠሉ በቀላሉ በአገራዊ የምርት ክምችት መመከት የሚቻለው ድርቅ ወደ ረሃብ እያደገ ሲሄድ እየታየ ነዉ፡፡ ድርቁ ወደ ረሃብ ከማደጉ ባሻገር ረሃቡ ከውስን የተፈጥሮ ሃብት ቅርምት ጋር ተያይዞ ድንበር ተዋሳኝ ክልሎችን ወደ እርስ በርስ እልቂት መግፋቱ ተጠባቂ ስጋት ሆኗል፡፡
    በመቶዎች ለሚቆጠሩ ዜጎች ህልፈት መንስኤ የሆነው፤ ከ35 ሺህ በላይ ነዋሪዎች የተፈናቀሉበት፤ በኦሮሚያና በሶማሌ ክልል መሀከል የተፈጠረው የድንበር ግጭት ዋና ሥረ-ምክንያት በሁለቱም ክልል የተከሰተው ድርቅ ወደ ረሃብ በማደጉ ነው፡፡ ድርቁ ወደ ረሃብ በማደጉ በክልሎቹ ድንበር ያለዉን ውስን የተፈጥሮ ሀብት (የግጦሽ ቦታ፣ ወራጅ ወንዞችና አንጻራዊ ለም መሬት) ለብቻ ለመቀራመት በተፈጠረው ግብግብ ቀላል የማይባል ሰብዓዊ ጥፋት ደርሷል፡፡ ለጊዜው የራበው ህዝብ መሪውን ሲበላ ባይታይም እርስ በርሱ ሲተላለቅ ግን ተስተውሏል፡፡
    ጥቂት የሥርዓቱ ተጠቃሚዎችን የበለጠ በሃብት እያገዘፈ ብዙሃኑን ወደ ድህነትና የኑሮ ቀውስ ውስጥ እየከተተ ያለው የህወሃት በዘር ላይ ያተኮረ አፓርታዳዊ አገዛዝ በሥልጣን ለመቆየት እስከጠቀመው ድረስ ይህንን ረሃብ ለፖለቲካ መሣሪያ መጠቀሙ እንደማይቀር የራሱ ታሪክ ምስክር ነው፡፡ በሶማሊ አስከፊ ጉዳት እያደረሰ ያለው ረሃብ ወደጎረቤት አካባቢዎች መዝለቁና ዜጎች የተፈጥሮ ሃብት ሽሚያ ውስጥ መግባታቸው የህወሃትን ዕድሜ እስካረዘመው ድረስ ዕልቂቱን ከማስቆም ይልቅ እንዲስፋፋ ማድረጉን ይቀጥልበት ይሆናል በማለት ጉዳዩን በቅርብ የሚከታተሉ ስጋታቸውን ይገልጻሉ፡፡
    “የህወሃት የፖለቲካ-ኢኮኖሚ ፖሊሲ፤ መቀሌን እያሳደገ ጅግጅጋን በመቅበር፣ ኦሮሚያን በማድማት ትግራይን እያለማ፣ … ይቀጥላል ማለት ዘበት ነው” በማለት ለጎልጉል አስተያየታቸውን የሰጡ የክልሉ ነዋሪ “እኛ አሁን “የረሃብን ጉንፋን እየሳልን”፣ እያለቀስን፣ እየሞትን ነው፤ ነገርግን የግፍ ጽዋው የሞላ ቀን የትግራዮች የብቻ ዋይታ የበዛ እንደሚሆን ዛሬ ላይ ቆሞ በርግጠኝነት መናገር ይቻላል” ይላሉ፡፡ (የመግቢያ ፎቶ: በዋርዴር ወረዳ ሕዝብ ምግብና ውሃ ሲጠብቅ :: https://www.youtube.com/watch?v=qxaUBqJNaVI

  3. Harrari People's Liberation Movement March 25, 2017 at 6:52 pm #

    Ethiopia is a country where more than 80 nations, nationalities and peoples who have strong social bonds have been residing in. In fact, it is impossible to break this strong bond that cemented the people no matter what distorted information is disseminated.

    Sometimes we encounter with equivocal portrayals in the media irrespective of the very moral and legal objectives of the media. In the same token, Journalistic professionalism has been fading away from time to time. This is true in most media, including the well known international ones.Concerns on sensationalizing Oromo-Somali border issues

    .

    Some media houses wrote “conflict resolution” as one of their editorial values, but failed to give it a priority rather they frequently cover conflict aggravating stories.

    Another key point in the editorial policy of most media is social responsibility. Their performances that we either read, listen or watch witnesses the fact that these media pay little attention to their news and other genres public impacts.

    It is also customary for media practitioners, journalists and columnists doing hasty conclusions and remarks ignoring the impacts of their information on any segment of the society. These kinds of media coverage encourage the number of socially irresponsible and conflict monger writers around the world.

    Although, such incidents are rife, my point of discussion has been about the recently published uncaring piece by Ismail Mohammed Abdi. As soon as I read it, an initiation crossed my mind and persuaded me to share my feeling and opinion to those who read that hardhearted article.

    In other words, the very fuzzy and distorted idea he attempted to install in the minds of the readers persuaded me to utter a few words. The Article entitled “Shedding light on the recent violence in the border areas between Somali and Oromia regions of Ethiopia” was published on aigaforum.com and tigrayonline.com recently.

    I don’t want to rush on to the point that I personally disagree with rather prefer to view the piece in two simple categories: the honest description and the fact distortion of the situation in Ethiopian Oromo-Somali borderland conflicts.

    In the first place, I would like to pose the undeniable grains of truth in that piece. The way it described one of the terrorist groups that have been creating chaos at home and exerting unreserved venture to poison the country’s peace in general and that of the Oromiya Regional State in particular.

    In connection to this he stated, “The conflict has become a rallying point for such rogue groups as the Oromo Liberation front (OLF) whose intent is only to add flames to any domestic fire solely to advance their obviously crooked agenda which none of us here in Ethiopia has any doubts about”

    Undeniably there are a number of groups residing either at home or abroad who have been adding fuel to fire whenever there is any sensitive issue in the country. This could take us nowhere. We all will be losers if we either monger conflicts or contribute in aggravating such incidents. It is undeniable that we Ethiopians could be benefited from peace, development, unity and cooperation. If we able to resolve wisely the inevitable conflicts that might break out here and there no matter what their real causes might be.

    The writer also hoisted the affirmative impacts of Ethiopian Federalism emphasizing the creation of a Federal Constitution that cherishes diversity as a source of strength and unity, which devolved economic and political decision-making from the center to grass-roots firmly, established agreed principles for sharing resources, accommodation of various ethnicities and pluralism becoming the hallmark of the new Ethiopia.

    The author put forward that Ethiopians should think constructively and protects the most important national assets to which we all owe our current progress, peaceful co-existence and uninterrupted pursuit of prosperity.

    Irrespective of these good faiths the author also raised suggested an issue that could poison the peace and creating hatter among the two people.

    He skewed a number of ideas and erroneously described the situations on the ground. Firstly, he missed the very fact for a country with more than 80 nations, nationalities and peoples to face some boarder disputes. He failed to consider this very fact on the ground. I believe the writer should have viewed the Ethiopian Oromo-Somali borderland issues within this context.

    It is not only closing the eyes but also a sort of betrayal to describe and naming the Oromo People’s Democratic organization (OPDO) as a party that stood against public will without any justifications that could substantiate his argument.

    In this regard, I strongly disagree with the author’s statement read as, “the Oromo People’s Democratic organization (OPDO) itself has ironically not chosen a different path and merely replicated a terrorist agenda of turning Ethiopian people against itself”.

    This statement is not only described without any tangible evidence that could connivance the readers but it is really far from the truth as it contradicted to the very objectives and the daily practices of the party.

    The OPDO/EPRDF has rather been working for the welfare of the people in accordance with the constitution, which guaranteed all nations, nationalities and peoples of Ethiopia to enjoy equal opportunities, mutual respects and peaceful co-existence.

    The bone of contention of my intention to say something is the fallacy of the idea conveyed in Ismail’s piece which I think could add fuels to the flaring fire, contribute to escalating conflict and develop hatter between the two people who are of the same flesh and blood.

    It could play a negative role in aggravating the problem among the people who have lived together for years peacefully without inflicting any harm to one another.

    In fact, the issue is on the board that regional governments considered it seriously and look forward for the appropriate solution in accordance with the constitution.

    In this regard, Article 48 and Sub-Article 1 of the Ethiopian Constitution stated that all State border disputes shall be settled by agreement of the concerned States. Where the concerned States fail to reach agreement, the House of the Federation shall decide such disputes on the basis of settlement patterns and the wishes of the peoples concerned.

    The narration continued saying, “the OPDO domestically becomes the operational arm running the fighting machinery intended to destabilize Ethiopian Somali communities….”

    This is also a sensational approach without tangible evidences just a white-lie that could catalyze the conflict and sprinkling benzene on it. In contrary to Ismail’s sensational piece that could wreak havoc in the area, the federal government, along with the two Regional States has been working on its solution in line with the country’s constitution.

    I think this writing lacks social irresponsibility. It seems composed from unhealthy motives, targeted to speed up the Oromo-Somali border conflict. I think there are a lot of fabricated disgraceful claims that contribute to the peaceful resolution of the problem.

    In fact, this kind of irresponsible writing is not the first in its kind. There were lots of baseless purports that attempted to flare up fire in the country. However, this piece is uses irresponsible approach.

    Those people who are intertwined in flesh and blood shared same values and assets since time immemorial and will remain there for the future. I dare say these kinds of sensationalizing approaches should be avoided rather it is of paramount importance to give a priority to the well-being of the people.

Leave a Reply

Designed and Developed by NextGen IT Solutions